Titel overzichtspagina

Mijn ukkie en media - Ouderbijeenkomst voor ouders met kinderen van 0-6 jaar

Ouderbijeenkomst voor ouders met kinderen van 0-6 jaar: 'Mijn ukkie en media?'

Door Judith Pietersma, Specialist Media en Onderwijs

Een maand of twee geleden kreeg ik de vraag van de Koninklijke Bibliotheek om op het Digistart-congres van 26 maart 2020 een presentatie te verzorgen. Over hoe wij, als Bibliotheek Rotterdam, ouderbijeenkomsten voor ouders met kinderen van 0-6 jaar aanpakken. Helaas ging het congres niet door, maar alle sprekers zetten hun presentatie om in een blog en zo ontstond Het Digitale Digistart Congres. Ook ik zette mijn presentatie om in een blog.

In Rotterdam gebruiken we voor de ouderbijeenkomsten, 0 tot 6 jaar en 4 tot 12 jaar, de MediaDiamant van het Netwerk Mediawijsheid. De vijf kanten (plezier, inhoud, samen, veilig en balans) vormen een mooi uitgangspunt voor een gesprek met ouders. In tegenstelling tot de MediaDiamant beginnen wij in Rotterdam met samen. Samen is wat ons betreft de belangrijkste kant en komt in alle andere kanten van de MediaDiamant terug. Samen plezier hebben, samen lezen, samen kijken, samen veilig, samen spelen, samen in balans, samen doen.

Uitgangspunten voor een ouderbijeenkomst

Naast de MediaDiamant hebben we nog een aantal uitgangs- en aandachtspunten:

Interactie

Net als bij voorlezen is bij het gebruik van digitale media de interactie tussen ouder en kind belangrijk, heel belangrijk. Interactie doe je samen en je praat met elkaar. En dat mag wat ons betreft in de eigen taal. Maar ook de ouderbijeenkomst zelf staat in het teken van interactie. We gaan in gesprek met de ouders en de ouders met elkaar. De PowerPoint-presentatie gebruiken we als middel, een handvat, en is niet leidend. De ouders bepalen in grote mate waarover we met elkaar praten. De specialist media heeft een sturende rol. Dus als een elpee van een ouder blijft hangen, dan krijgt deze een zacht tikje mee.

Voorzorg

Vanaf dit schooljaar bestaat de ouderbijeenkomst uit twee delen. We komen eerst een kwartiertje of halfuurtje langs in de ouderkamer om koffie te drinken en kennis te maken. We breken het ijs, maken de ouders enthousiast en geven ze een uitnodiging en flyers om uit te delen. Binnen veertien dagen komen we terug voor de ouderbijeenkomst.

Nazorg

Voor laaggeletterde ouders is de informatie op websites te geletterd. En dat is best lastig, want juist deze ouders hebben deze informatie nodig. We lossen dat op door hun in ieder geval de hand-out van de PowerPoint-presentatie te geven. De tekst is eenvoudig en we gebruiken symbolen en pictogrammen. We leggen ook ander informatiemateriaal neer en het is aan de ouders zelf om te kiezen of ze het mee nemen. Ook bieden we de groep altijd aan om terug te komen voor een tweede bezoek. Om vragen te beantwoorden en verder te praten.

Prikkelen

Een belangrijk doel van de ouderbijeenkomst is om ouders te prikkelen:

  • om na te denken over het belang om samen met hun kinderen media te gebruiken;
  • om nieuwsgierig te zijn naar het mediagebruik van hun kinderen;
  • om na te denken over wanneer ze thuis media gebruiken en wanneer zeker niet;
  • om te beseffen dat afspraken over media belangrijk zijn, ook met jonge kinderen.

Spiegeltje spiegeltje aan de wand

Voor veel ouders is spiegelen een enorme eyeopener. De vraag: “Hoe gaan jullie zelf om met je telefoon?” leidt vaak tot schuldbewuste blikken. Als ik uitleg dat wij zelf in de ontdekfase van digitale media zitten, valt het schuldgevoel een beetje weg, vertellen ouders hoe ze zelf met de telefoon omgaan en realiseren ze zich dat ze een voorbeeldfunctie hebben. Ze worden zich meer bewust waarom hun kleintjes ook zo graag op de smartphone of tablet willen. 

Veel vragen van ouders beantwoorden we met een wedervraag. “Hoe lang mag mijn kind op de tablet?” → “Wat vindt u een goede tijd?” Ze hebben daar zelf best een beeld bij, maar vinden het lastig om dat met hun kinderen af te spreken. Wat speels is begonnen en leuk was, is uitgelopen op een ergernis. In plaats van afspraken te maken zouden ze liever tegen hun kinderen willen zeggen: “Van die mevrouw of meneer van de bibliotheek mag een kind maar een half uur per dag op de tablet, dus jij ook!” Veel ouders vinden het heel lastig om zelf de verantwoordelijkheid te nemen, vooral als het gaat om mediagebruik.

Geen waardeoordeel

We horen regelmatig dat kinderen alleen eten met de tablet of telefoon naast het bord. Begonnen als “een goed idee” en uitgelopen op een “drama”. Het is uitgesloten dat we oordelen en zeggen dat zoiets niet kan. Als we zien, dat ouders het er moeilijk mee hebben, verwijzen we ze naar hun huisarts of naar het consultatiebureau. En vergis je niet… er zijn ook ouders die er trots op zijn dat hun peuter zich uren kan vermaken met een tablet. Wie zijn wij dan om daar iets van te zeggen. Meestal zijn het de andere ouders die zeggen dat dat echt niet kan. We vertellen dan als aanvulling dat de spanningsboog van een jong kind kort is. Maar we snappen best dat een ouder trots is op zijn kind.

Stoorzender

Bij veel ouders staat de televisie, als een soort achtergrondmuziek, de hele dag aan. Vaak op een zender waar weinig aandacht is voor kinderprogrammering en met veel reclame. Het komt voor dat zonder aankondiging er een nieuwsitem in beeld verschijnt, dat ongeschikt is voor jonge kinderen. Heel herkenbaar voor veel ouders. Het zou best kunnen dat er gezinnen zijn waar de televisie na een ouderbijeenkomst gedoseerd aan gaat. Waarschijnlijk ook omdat we uitleggen dat het geluid, maar vooral het licht van de televisie hun baby’s erg kunnen afleiden en storen. 

Humor

Als de sfeer in de groep het toelaat,  vragen we wel eens: “Wie is er eigenlijk de baas bij jullie thuis?” of raden we de ouders aan om oordopjes te kopen, zodat ze het gezeur of gedrein van hun kinderen niet kunnen horen. Die grapjes maken we alleen als het kan. Natuurlijk is het fijn als ouders wat aan je tips lijken te hebben. Het is een keer gebeurd dat een groep van tien moeders na de ouderbijeenkomst in ganzenpas naar Blokker liepen om een eierwekker te kopen. Die eierwekker is een handig hulpmiddel om de schermtijd van kinderen te begrenzen.

Meer weten?

Wil je meer weten over onze ouderbijeenkomsten of ons uitnodigen voor een ouderbijeenkomst op jouw school?
Stuur een e-mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..
We nemen vervolgens contact met je op.

Lees verder

Een boek als vriend?

Een boek als vriend?

Geschreven door Ida van der Linden

In het kader van de Erasmus Experience heb ik de afgelopen jaren regelmatig gefilosofeerd met kinderen uit groep 7 en 8 van de basisschool. Het thema is dan vaak vriendschap, een onderwerp waar Erasmus en de kinderen veel over te zeggen hebben. Vaak merk ik dat een gesprek over vriendschap nogal clichématige antwoorden oproept. Het beeld wordt misschien gevormd door de televisieseries en sociale media die ze zien en gebruiken. Als je (voor)leest over bijzondere vriendschappen en daarover napraat kom je vaak net een stukje verder. Ook bij het filosoferen komen er interessante vragen langs. Zo is er de vraag: kan je vrienden zijn met een boek?

De meeste kinderen denken van niet. Je hond of je Playstation kan wel je vriend zijn, maar een boek: nee. Maar af en toe zijn er kinderen die wel vriendschap hebben gesloten met een boek of een personage. En daar word ik natuurlijk gelukkig van. “Ja het is gewoon zo dat Bo me ook gewoon heel aardig en leuk lijkt”, zegt Birgit in haar leestip op jeugdbieb.nl. Zelf was ik als kind vriendin van Ronja de Roversdochter uit het boek van Astrid Lindgren. Juist omdat ze heel anders was dan ik. Wat was ik graag net zo stoer geweest als zij! De komende Kinderboekenweek (3-13 oktober) heeft als thema vriendschap: Kom erbij! Ik hoop dat er dan weer veel nieuwe vriendschappen met boeken gesloten worden. Welk personage uit een boek zou jij wel als vriend willen hebben en waarom?

Boeken over vriendschap

Een kleine greep uit de vele boeken over vriendschap:

  • Het kartonnen kasteel van Linda Sarah en Benji Davis

    Bart en Edo zijn hele goede vrienden. Ze spelen elke dag samen op de heuvel. Van kartonnen dozen maken ze een piratenschip, een raket of een kasteel en verzinnen er spannende verhalen bij. Op een dag komt Kai langs, hij wil ook mee spelen. Bart vindt dat helemaal niet leuk. Prachtig prentenboek over hoe de dynamiek in vriendschappen kan veranderen als er iemand bij komt. De illustraties van Benji Davis (bekend van de kleine walvis) vertellen nog veel meer dan de tekst. In januari van dit jaar kreeg dit boek terecht de Sardes Leespluim, een prijs voor kwalitatief goede en veelzijdig bruikbare boeken voor jonge kinderen (0-6 jaar). Kijk vooral ook even naar de door Sardes ontwikkelde activiteiten bij het boek!

    Read more

  • Kat en vis van Alain Clark en Loes Riphagen

    Kat (afkorting van Katrien) en Vis worden vrienden. Een aparte combinatie zou je zeggen maar Kat houdt niet van vissen en Vis lust ook geen poes. Elke bladzijde geeft een heel kort verhaaltje met grappige woordspelingen en fantasieën beschreven in dialogen van Kat en Vis. Het boek is prima te gebruiken als overgang van prentenboek naar langere verhalen. De schrijver is de zanger Alain Clark, maar deze bekende Nederlander kan het echt wel. De illustraties van Loes Riphagen maken het helemaal tot een feest.

    Read more

  • Zondag, maandag, sterrendag van Anna Woltz

    Deeltje uit de tijgerlezen-serie. Nora is uitvinder. Ze vindt vooral veel dingen uit om haar grote broers mee dwars te zitten zoals een jongensontstopper. Nu krijgt ze ook nog een nieuwe buurjongen van haar leeftijd. Hun ouders denken dat ze wel dikke vrienden zullen worden maar eerst botert het niet echt tussen Sep en Nora. Dan komt Nora er achter dat Sep heel veel weet over de sterren. Hij moet een spreekbeurt houden maar durft niet. Al die ogen die naar je kijken! Nora zou Nora niet zijn als ze ook daar niet een schitterende uitvinding voor doet. Een heel eenvoudig te lezen echt verhaal voor kinderen vanaf 7 jaar. Feelgood-boek voor verlegen kinderen!

    Read more

  • Het (on)gewone verhaal van Bo (en Tom) van Tineke Honingh

    Bo is verhuisd en gaat voor het eerst naar haar nieuwe school. Voor elke puber is dat heel spannend, maar voor Bo nog wel extra. Ze is namelijk spastisch en dat wordt alleen maar erger als ze zenuwachtig is. Op school is Tom haar toegewezen om haar te begeleiden. Tom is een boerenzoon en ook een buitenbeentje op school. Tussen hen ontstaat een mooie vriendschap waarbij eerst wel wat geheimen op tafel moeten komen. Bo heeft me geleerd om door haar ogen te kijken, ook naar mezelf. Wat ben ik: een helper, die ongevraagd alles voor haar wil doen, een kijker of juist een niet-kijker. En hoe is het om bij alles wat je doet tegenwerking te hebben van een lijf dat niet doet wat jij wilt. Prachtig boek met humor (want Bo is ook heel grappig) en diepgang voor kinderen vanaf 10 jaar.

    Read more

  • Dex van Mijke Pelgrim

    Dex gaat naar het voortgezet onderwijs. De schoolkeuze is snel gemaakt; voor Dex is alleen belangrijk of zijn grote vriend Brian er heen gaat en of ze lekkere tosti's hebben in de kantine. Dex is een beetje onhandelbaar in de klas. Niet slecht bedoeld maar wel superirritant voor de leraren. Brian gaat steeds meer optrekken met een groepje jongens waar Wahid ook bij zit. Dex vindt dat helemaal niks: hij wil Brian voor zichzelf houden en Wahid vindt hij een schreeuwlelijk die altijd de baas speelt. Heel lekker leesbaar boek dat veel herkenning zal oproepen. Groep 7 en 8-leerlingen kunnen alvast lezen hoe het op het vervolgonderwijs gaat. Op leesbevorderingindeklas.nl staan lessuggesties bij dit boek.

    Read more

Veel leesplezier!

Lees verder

Ik, kim, sim en dan ... leren lezen

Ik, kim, sim en dan ... leren lezen!

Geschreven door Ida van der Linden

Mijn officiële eerste woorden die ik kon lezen waren: boom, roos en vis. Ik kan me nog goed de letterdozen, de woorden in de klas, de botjesboeken en het verhaal met dia’s van Duimeliesje herinneren. Zo, weten jullie meteen van welke generatie ik ben! En jij, ben je van aap, noot, mies of maan, roos, vis? In het boek Ik ben van boom roos vis lees je de interessante geschiedenis van deze leesmethodes. 

Leren lezen is niet altijd makkelijk

In het begin van het nieuwe jaar krijgen we vaak groepen 3 op bezoek in de bibliotheek. De kinderen hebben dan alle letters 'gehad' en dat is wel iets om te vieren. Zij begonnen vaak met ik, kim en sim. "En kunnen jullie dan nu alle boeken in deze bibliotheek lezen" vroeg ik een keer. Ja hoor, volgens hen was dat geen probleem. Wat heerlijk, het gevoel deze nieuwe wereld in te gaan en alles te kunnen lezen. Toch zijn er kinderen waar het al snel wat lastiger gaat, vooral als het om begrijpend lezen gaat. Blijft het dan nog steeds leuk om je in die nieuwe wereld te begeven? Of ga je het lezen ontlopen met gevolg dat je door te weinig oefening nog meer achterop komt? Het is onze taak om hen het plezier in lezen te helpen ontdekken en vast te houden.

Tips voor begeleiding bij het leren lezen  

  • Laat je kind zelf kiezen wat er gelezen wordt; strips, tijdschriften of informatieve boeken kunnen ook. Zoek vooral uit wat je kind interessant vindt.

  • Let niet te veel op het AVI-niveau. Een makkelijk boekje is lekker om te lezen, maar een moeilijker boek kan een uitdaging zijn door een aantrekkelijk onderwerp.

  • Lees om de beurt een bladzijde of lees een samenleesboek.

  • Hoe hakkelig het ook klinkt: prijs de inspanningen van je kind.

  • Geef het goede voorbeeld door zelf te lezen en te vertellen wat je er leuk aan vindt.

  • Blijf voorlezen, ook als je kind al goed leest!

  • Praat over het boek dat je kind leest of dat je samen leest.

  • Dwing niet, dat werkt juist averechts.

Handige boeken voor het leren lezen

  • Letters leren

    V=de vos van Daan Remmerts de Vries is een grappig boek om de letters op een beeldende manier te leren kennen. Daar kan je op een speelse manier natuurlijk al met oudere kleuters mee beginnen.

    Read more

  • Samenleesboeken

    Samenleesboeken zijn speciaal gemaakt voor het leren lezen. Aan het lettertype en de grootte van de letters zie je wie er aan de beurt is met lezen - de ouder of het kind.  Door de voorleesstukjes komt er meer vaart en spanning in het verhaal. 

    Een leuk voorbeeld van een samenleesboek is Wolf en Hond op de maan van Sylvia Vanden Heede. Zij schreef ook de boeken over Vos en Haas. Het verhaal op M3-niveau kan je kind zelf lezen en de weetjes  over de ruimte kan je voorlezen.

    Read more

  • Moppenboekjes

    Wie wil nu niet een boek met moppen die je zelf kunt lezen! Even ploeteren en dan lekker grinniken. Een perfecte beloning op de leesprestatie. Wat een mop van Erik van Os is een voorbeeld van een moppenboek voor beginnende lezers. Als je nog niet genoeg hebt van de moppen is er ook: Nog een mop? en Ik weet een mop!

    Read more

  • Informatieve boekjes

    Sommige kinderen lezen liever hoe alles precies inelkaar zit dan dat ze een verzonnen verhaal lezen. Voor hen zijn er de informatieve boeken. Kijk in de kast met AJ-boeken of naar de serie Lees en Weet van Zwijssen. Het deeltje Op je kop in een boot gaat bijvoorbeeld over pretparken.

    Read more

  • De serie Tijgerlezen

    Fijn aan de serie Tijgerlezen is dat er niet gekeken wordt naar AVI-niveau. Bekende schrijvers maken spannende en grappige boeken voor deze serie. De boeken zijn altijd goed voor te lezen en per deeltje kan je kijken wat je kind al kan lezen. Achterop staat een indicatie voor welke lezer het geschikt is. De gekleurde illustraties ondersteunen het begrip van het verhaal optimaal. Dief in de straat! van Anke Kranendonk is een voorbeeld van een eenvoudig boekje voor iets geoefende lezers uit deze serie. 

    Read more

  • Strips

    De serie Joep van Michiel van de Vijver is een voorbeeld van een stripboek voor beginnende lezers. Veel actie in de plaatjes helpt enorm om het simpele verhaal spannend en begrijpelijk te houden.

    Read more

  • Voorlezen

    Blijf voorlezen en praten over verhalen die je voorleest. Dit vergroot het begrip van de verhalen en de woordenschat van het kind. En dat kunnen ze goed gebruiken bij het leren lezen!

    Mooi boek van Joke van Leeuwen is fantastisch voor beginnende lezers. Het staat vol met grappige alfabetten, verhaaltjes, stripjes en tekeningen. Geniet samen van het spelen met taal.

    Read more

Plezier hebben in lezen 

Waar het uiteindelijk vooral om draait is dat ieder kind ontdekt wat boeken je kunnen geven. Als je merkt dat je door te lezen meer komt te weten over jouw favoriete onderwerp of helemaal kan wegdromen in een fantasiewereld, lol kunt hebben of een spannend avontuur kunt beleven, wil je wel meer moeite doen om het goed te leren.

Laat je kind alsjeblieft niet allemaal saaie leesoefeningen op de computer invullen maar ga samen genieten van mooie boeken. Zoals ik bijvoorbeeld dat verhaal van Duimeliesje (die in een notendop sliep) nog precies weet, zo krijgen zij ook verhalen in hun hoofd. Het samen plezier hebben in (voor)lezen is het aller-aller-belangrijkst.

Over AVI-niveau's 

Het AVI-niveau heeft te maken met technisch lezen. Bij technisch lezen gaat het om snel en zonder fouten een tekst lezen. De eerste vier niveaus (E-boeken) staan in een aparte kast in de bibliotheek.

Hieronder een overzicht van wanneer gemiddeld je kind ongeveer welk niveau bereikt heeft:

  • S = start groep 3

  • M3 = midden groep 3

  • E3 = eind groep drie

  • M4 = midden groep 4

  • AJ = informatieboeken voor kinderen tot 9 jaar

  • A = voorleesboeken voor 4-9 jaar, zelf lezen na M4

Lees verder

© 2019 - Bibliotheek Rotterdam

Voer uw gebruikersnaam / pasnummer en wachtwoord in.