Titel overzichtspagina

Bewust omgaan met je gezondheid via je mobiel

Bewust omgaan met je gezondheid via je mobiel

Geschreven door John Valk

Naast het gebruik van zoekmachines en sociale media heb je via je mobiel of tablet inmiddels toegang tot zo’n 259.000 gezondheidsapps! In deze blog een overzicht van de mogelijkheden. 

De Volkskrant wijdde daar onlangs aandacht aan en constateerde dat deze apps steeds meer tegemoet komen aan de wensen van de gebruiker. Het succes van de de app is daarbij vooral gebaat bij gebruiksvriendelijke functionaliteit waarbij direct contact mogelijk gemaakt wordt met de zorgverlener, of het nu gaat om het inzien van je medisch dossier of een vraag over je gezondheid. Apps voor meer individuele toepassingen vind je in het aanbod voor smartwatch met hartslag/stappen meetfunctie, of apps voor bijvoorbeeld fysiotherapeutische oefeningen. Het aanbieden van dit soort apps, met name binnen de eerstelijnszorg staat echter nog niet garant voor brede acceptatie door betrokkenen.

Een paar voorbeelden uit de praktijk

De app ‘Moet ik naar de dokter” heeft  Gert-Jo van Doornik laten ontwikkelen toen hij als directeur van een huisartsenpost in Apeldoorn merkte dat veel mensen twijfelden of ze wel naar de huisarts moesten en daarom toch maar belden. Die mensen moesten slimmer en efficiënter geholpen kunnen worden, bedacht hij. 'Het doel van de app 'Moet ik naar de dokter' is de juiste zorg op het juiste moment', zegt Van Doornik. In de app geef je op de afbeelding van een poppetje aan waar je last van hebt. De app stelt je vragen, en komt aan het eind met een advies: wel of niet de dokter bellen.

Een ander, vergaand Nederlands voorbeeld is SkinVision. Gebruikers sturen foto's van verdachte plekken op de huid naar de app, die met behulp van kunstmatige intelligentie bepaalt of hier sprake is van een onschuldig plekje of een gevaarlijk melanoom. Oordeelt de app het laatste, dan beoordeelt een dermatoloog van SkinVision de plekjes nogmaals en krijgt de gebruiker het advies naar de dokter te gaan.

Wouter Veldhuis, radioloog in het UMC Utrecht ontwikkelde de app ‘myBody myData’. Daarmee hebben patiënten van het UMC toegang tot hun eigen radiologie-beelden en kunnen ze die doorsturen naar andere artsen, voor een second opinion of als je bijvoorbeeld in een buitenlands ziekenhuis belandt. Ook kunnen patiënten de röntgenfoto's thuis nog eens bekijken en er aantekeningen op maken.

Gezondheidsapps

Populair zijn apps om gezondheid en sportprestaties bij te houden. Denk aan de fietsapp Strava, die niet alleen snelheid, route, afstand meet maar ook geavanceerde informatie over je training en Mapmyrun, de stappenteller op je iPhone. Daarnaast is er de fysiotherapie-huiswerk app, de balansoefeningen app voor Parkinson-patiënten, of een beweeg-app voor mensen met reuma.

Risicoscan van ‘Zorg voor Beter’. Eenvoudig gezondheidsrisico's signaleren bij ouderen, voor zorgmedewerkers in verpleeg- en verzorgingshuizen, wijkverpleegkundigen en thuiszorgmedewerkers, maar kan ook gebruikt worden door sociale wijkteams of mantelzorgers.

Onderzoek

Van de verwachting dat digitale toepassingen op basis van onder meer smartphones de toenemende druk op de eerstelijnszorg kunnen verlichten, komt in de praktijk nog weinig terecht. Dat stelt Martine Huygens in haar proefschrift ‘A patient perspective on eHealth in primary care: critical reflections on the implementation and use of online care services’. Huygens verdedigt haar proefschrift op 11 januari aan de Universiteit van Maastricht. Meer info hierover op de website van ICT&Health.

Laatste ontwikkelingen

Met behulp van de Improve app kunnen zowel artsen, zorgverleners als patienten zich via vragenlijsten en voorlichting in alle rust voorbereiden op polibezoeken terwijl de arts gestructureerd de relevante data ontvangt voor de behandeling. Patiënten profiteren van de betere ondersteuning gedurende hun behandeling terwijl artsen en zorgverleners profiteren van minder administratie lasten. De app beschikt over end-to-end encryptie en privacy is standaard in het ontwerp ingebouwd. Daarnaast verzekeren zorgaanbieders zich met de app ervan dat ze voldoen aan de strenge Europese wetgeving voor arts-patiëntcommunicatie die in 2018 ingaat.

Informatieve apps

Thuisarts is de app van het Landelijk Huisartsengenootschap, met alle informatie over de meest voorkomende klachten.

Farmacotherapeutisch Kompas – over medicijnen

NHG-standaarden van het Nederlands Huisartsen genootschap, geven aan hoe huisartsen in bepaalde situaties moeten handelen.

Alzheimer assistent voor mantelzorgers.

Reanimatie app – van de Hartstichting met oefeningen, een kennisquiz en veel informatie over reanimeren en een hartstilstand.

Meldcode apphelpt professionals in te grijpen bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Veiligheid en betrouwbaarheid

De enorme toename van medische apps, die niet altijd voortkomen uit de medische wereld heeft de artsenfederatie  KNMG ertoe aangezet een medische ‘App Checker’ op te stellen, voor ontwikkelaars en verkopers en om artsen te ondersteunen in het beoordelen van medische apps. Zorg om veiligheid en betrouwbaarheid van de gezondheidsapps staat daarbij centraal.

In Bibliotheek Rotterdam kun je terecht voor vragen en informatie rond allerlei thema’s binnen de geestelijke en lichamelijke gezondheid via honderden toegankelijke boeken, tijdschriften en websites/databanken. 

Te leen in Bibliotheek Rotterdam:

Beter met eHealth, door Liebesth Meijnkens.

Dit compacte boek is een uitgave in de '60 minuten reeks' van Frankwatching. Het biedt de lezer een inkijk in de wereld van eHealth. Het boek is modulair opgebouwd en maakt je stapsgewijs wegwijs in de wereld van digitale gezondheidstoepassingen met de daarbij behorende voor- en nadelen. Welke soorten medicatiebegeleiding op afstand bestaan er? Hoe kun je eHealth processen in je strategie opnemen? En wat zijn de voor- en nadelen van een digitaal consult? Deze en andere vragen worden beantwoord in dit nuttige boekwerkje. Het behandelt diverse praktijkcases en geeft handige tips om eHealth zo efficiënt mogelijk in te zetten. Het boek is met name bedoeld voor iedereen die werkzaam is in de zorgketen. Door de toegankelijke schrijfstijl is het goed leesbaar (NBD/Biblion).

Foto's 5e verdieping Centrale Bibliotheek Rotterdam afdeling Gezondheid:

Alle genoemde apps zijn zowel te downloaden voor Android gestuurde mobiele telefoons en tablets als iOS gestuurde iPhones en iPads, tenzij anders aangegeven. De download links vind je als je doorklikt op de hierboven opgegeven namen van de apps.

Bron: o.a. Volkskrant van 3 januari 2018

Zie ook op deze blog:

Het internet als dokter op afstand ?

John Valk Specialist Media Bibliotheek Rotterdam

Lees verder

Het internet als dokter op afstand ?

Het internet als dokter op afstand ?

Geschreven door John Valk

(Bijgewerkt 9-10-2019 met Dokter Media) Iedereen doet het wel eens alvorens de dokter te raadplegen, even googelen op symptomen van pijn of lichamelijke ongemakken. Meestal zie je bij het verschijnen van de resultaatlijst door de bomen het bos niet meer.

Betrouwbare websites zijn o.a. www.huisarts.nl, www.trimbos.nl en www.apotheek.nl. Google kent wereldwijd 3 miljard zoekopdrachten per dag, waarvan 5% gezondheid-gerelateerd is.

Zelftest depressie

Google speelt daar nu op in door mensen, die op het woord ‘depressie’ hebben gezocht een zelftest voor te leggen.  Dat bestaat uit een omschrijving van het ziektebeeld met daaronder  een link naar een ‘klinisch gevalideerde’ vragenlijst, met negen vragen. Onder meer: „Heeft u concentratieproblemen, bijvoorbeeld als u televisie kijkt of de krant leest?” En: „Heeft u weinig zin of plezier in de dingen die u doet?” 

Het is nog een experiment. De zelfcheck moet ervoor zorgen dat depressies vroegtijdiger worden herkend en er daardoor sneller hulp gezocht kan worden. In een land als Amerika is de afstand tot de hulpverlening  meestal groot. 

Of en zoja, wanneer de depressievragenlijst beschikbaar komt voor landen buiten de Verenigde staten is niet bekend. Google heeft zelf aangegeven de antwoorden op de vragenlijst niet op te slaan en te bewaren en bij de vragensteller ook geen advertenties te laten zien op basis van de antwoorden.

Op de aan het begin genoemde website www.huisarts.nl treffen we ook medische informatie aan in de vorm van een zelftest: 'Last van hoofdpijn? Vind de oorzaak' met een duidelijke aantekening dat deze test niet het bezoek en het onderzoek van de huisarts vervangt.

Google en medische informatie

Google is met medische tools vooral actief op de Amerikaanse markt. Met ‘Symptom search’ toont Google bij het omschrijven van de klachten wat er aan de hand kan zijn. Met ‘Body mass index’ kun je snel je BMI berekenen. Onlangs werd een tool gelanceerd voor hooikoortspatienten waarop pollen in kaart worden gebracht.    

Medio 2017 is Google begonnen met het verwijderen van persoonlijke medische gegevens uit zijn zoekresultaten. Gevoelige gezondheidsinformatie is een nieuwe categorie in het verwijderbeleid van Google.

Medische informatie op social media

Niet alleen Google beweegt zich actief in het medische domein. Facebook- en Instagramgebruikers kunnen sinds vorig jaar anoniem andere gebruikers rapporteren als ze vermoeden dat diegene zichzelf iets wil aandoen. Die persoon ontvangt vervolgens een bericht, waarin staat dat iemand zich zorgen over hem of haar maakt, en waarin hulp wordt aangeboden. Instagram geeft daarnaast waarschuwingen aan mensen die op bepaalde hashtags zoeken, zoals #sue (suïcide) of #ana (anorexia). 

Onderzoek 

Onlangs voerde de consumentbond een onderzoek uit naar Google als bron voor medische informatie. 79% van de respondenten gaf daarbij aan internet te gebruiken als bron van medische informatie. Degenen die niet op internet zochten deden dit o.a. omdat ze het lastig vonden om te beoordelen of de informatie betrouwbaar was. Omdat Google zoekresultaten oplevert op basis van je locatie of eerder bezochte websites zou je verwachten dat dat ook gebeurde bij het zoeken naar medische informatie. Dat blijkt mee te vallen. Voor echt neutrale, privacyvriendelijke zoekresultaten raadt de Consumentenbond aan gebruik te maken van www.startpage.com. Het is niet eenvoudig om de juiste medische diagnose te stellen op basis van informatie op het internet. Eén op de vijf deelnemers komt met hun zoekopdracht op een verkeerde aandoening uit.

Betrouwbare medische websites: 

  • www.thuisarts.nl: informatie gebaseerd op wetenschappelijke richtlijnen
  • www.oogartsen.nl: gezamenlijke website van een aantal ziekenhuizen
  • www.mlds.nl: over buikklachten, van de Maag Lever Darm Stichting
  • www.nvdv.nl: patiëntenfolders van de wetenschappelijke vereniging van huidartsen
  • www.kwf.nl: informatie over symptomen en behandeling van kanker 
  • www.allesoverhetgebit.nl: informatie van de beroepsvereniging van tandartsen 
  • www.apotheek.nl: informatie van de apothekersvereniging over ziekten en medicijnen 
  • www.rivm.nl: informatie over infectieziekten en bevolkingsonderzoeken 
  • www.rijksvaccinatieprogramma.nl: informatie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu over het rijksvaccinatieprogramma, dat kinderen beschermt tegen ernstige infectieziekten.
  • www.kiesbeter.nl: overheidssite met keuze-informatie en informatie over aandoeningen 
  • www.aanbiedersmedicijnen.nl: er zijn veel nepmedicijnen in omloop via internet. Op deze websiite kun je controleren of de apotheek bij de overheid geregistreerd is. 
  • www.trimbos.nl: informatie over psychische en psychiatrische aandoeningen 
  • www.vrouwenindeovergang.nl: Alles over de overgang en de menopauze 
  • www.doktermedia.nl: Dokter Media geeft uitleg en extra informatie bij medische nieuwsberichten. Wat wordt er bedoeld met die krantenkop? Waar komt dit nieuws precies vandaan? En wat kun je hier als lezer nu concreet mee? 

Betrouwbare apps:

De GGD-Appstore wijst u de weg naar betrouwbare gezondheidsapps. Volgens schattingen zijn er wereldwijd zo’n 100.000 apps die beweren je gezondheid te bevorderen. Maar welke apps zijn

betrouwbaar en effectief? Om mensen wegwijs te maken hebben de 25 GGD’en van Nederland de GGD-AppStore opgezet.

Zoeken naar medische informatie voor medewerkers in de gezondheidszorg:

Bibliotheek Rotterdam beschikt over een uitgebreide collectie boeken met medische informatie.

Bronnen, o.a.:

John Valk, Specialist Media Bibliotheek Rotterdam

Lees verder

  • 1
  • 2

© 2019 - Bibliotheek Rotterdam

Voer uw gebruikersnaam / pasnummer en wachtwoord in.